Cách dạy trẻ cư xử đúng mực


Bất kì đứa trẻ nào cũng có thể thành thạo nghệ thuật cư xử lịch sự. Chỉ cần một thời gian, bạn sẽ rất hài lòng khi người khác khen ngợi thái độ lễ phép của con mình. Sau đây là những phương pháp đã được áp dụng để dạy trẻ nhớ những cách cư xử tốt mỗi ngày.

-> Nếu con không ngoan hãy áp dụng những cách phạt sáng tạo sau đây

Nhờ những người xung quanh trẻ

Đôi khi trẻ nghe theo lời người khác hơn lời của bạn. Bạn có thể tìm đến sự hỗ trợ từ bạn bè, gia đình và giáo viên. Giải thích với họ tại sao bạn lại đặt ra luật lệ cho bé, khuyến khích họ chỉ ra những cách cư xử tốt và giúp bé luyện tập bất cứ lúc nào. Nếu một người chú ợ hơi ở bữa ăn, bạn hãy nhờ anh ấy nói “Xin lỗi”. Nếu trẻ của bạn nhảy trên ghế sô-pha ở nhà ngoại, hãy nhờ bà giải thích cho trẻ biết nhảy trên đồ đạc là bất lịch sự. 

Sử dụng ngôn ngữ tích cực

Vài bậc phụ huynh nói rằng họ dọa sẽ gửi trẻ vào trại dạy cư xử. Điều đó làm cho trẻ cảm thấy học cách cư xử rất đáng sợ. Tuy nhiên, học cách cư xử cũng có thể rất thú vị và đem đến một trải nghiệm tốt, không phải là một sự trừng phạt và không phải là một trải nghiệm đau khổ.

Bạn hãy nói với trẻ những lợi ích mà trẻ sẽ gặt hái được từ việc cư xử duyên dáng, từ những lần được rủ đi chơi để dễ đạt được những gì trẻ muốn khi nói chuyện với người khác, bao gồm cả người lớn. Ngôn ngữ tích cực luôn tạo động lực tốt hơn ngôn ngữ tiêu cực. Dùng những từ “tốt” như vui, hào hứng và xứng đáng thay vì chán, ngốc nghếch và lố bịch.

Làm trò với trẻ

Bạn có thể bắt chước hành vi xấu của trẻ một cách hài hước. Nếu trẻ hỏi xin gì đó bằng cách hét lớn mà không nói “làm ơn”, bạn hãy lặp lại bé với giọng điệu hài hước cùng những cử chỉ và biểu cảm phóng đại. Nếu bạn vừa cười dễ thương vừa bắt chước hành động “sai” của bé, trẻ sẽ cùng cười đùa với bạn.

Bạn đâu cần phải là một diễn viên hài thì mới hài hước được đúng không? Sau giây phút cười đùa vui vẻ, bạn có thể bàn luận với bé để tìm ra cách hỏi xin hay hơn cũng như những hành vi phù hợp, hoặc đọc cho trẻ nghe những cuốn sách trẻ em về cách cư xử, chẳng hạn như cuốn “Những chú gấu Berenstain quên mất cách xử sự của mình” hoặc “Cuốn sách làm ơn và cảm ơn của Richard Scarry”.

Những tình huống đóng kịch/ nhập vai

Bạn hãy chuẩn bị cho những tình huống mà trẻ của bạn cần phải cư xử đúng đắn. Bạn có thể đưa ra tình huống như bạn đang gặp ai đó lần đầu tiên và tập bắt tay. Bạn đóng thử một tình huống ngay trong sân nhà mình, có một đứa bé đã chơi xích đu khá lâu, phớt lờ những bạn khác cũng muốn chơi. Bạn hãy cho trẻ thấy cách bạn lịch sự yêu cầu đứa trẻ đó để mọi người cùng được chơi. Hoặc giả vờ cả hai đang mua sắm ở siêu thị, hướng dẫn trẻ cách nói “Xin lỗi” để được tránh đường. Với nỗ lực tập luyện, trẻ sẽ trở nên tự tin để tiếp cận bất kì tình huống nào cần sự lịch sự và đoan trang.

Gia đình cùng ăn bữa tối với nhau

Các gia đình cùng ăn bữa tối với nhau hiển nhiên hạnh phúc và gắn kết với nhau hơn. Ăn cơm cùng nhau còn là cơ hội hoàn hảo để tập phép lịch sự khi ăn, chẳng hạn như học cách sử dụng dao nĩa, nhai đúng cách và làm thế nào để có thể nói chuyện phù hợp. Bữa ăn tối cũng là nơi tuyệt vời để thử những thức ăn mới mà trẻ có thể sẽ có dịp thưởng thức ở ngoài như ở nhà hàng hoặc ở nhà bạn bè.

Bằng cách từ từ giới thiệu những bữa ăn, trẻ của bạn có cơ hội được trải nghiệm và ăn những món ăn mới trong một môi trường an toàn. Điều này sẽ khuyến khích trẻ rộng mở và hào hứng hơn với các món ăn mới. Nếu trẻ không thích món đó, bạn hãy dạy trẻ làm sao để từ chối mà không làm lớn chuyện. Bạn có thể khuyên trẻ nên khen người nấu ăn và ăn càng nhiều càng tốt (với miếng cắn nhỏ và chậm), và cách nói lịch sự khi đã no.

Tôn vinh những hành động nhỏ

Tập cho trẻ nguyên tắc hằng ngày bằng cách viết ghi chú cám ơn sau khi nhận được một món quà, ăn khẽ tiếng khi ở nhà hàng và giữ cửa mở cho người khác. Trước khi dắt trẻ đi ăn ở những nhà hàng sang trọng, cho trẻ đến những nơi gần gũi với trẻ hơn.

Bữa ăn ở ngoài sẽ trở thành một bài học cho tre: con cần phải chỉnh tề ở những nơi như vậy trước khi ăn ở những nơi dành cho người lớn. Dạy trẻ im lặng nhìn vào menu, đặt món hoặc hỏi để đổi món và thể hiện phép lịch sự ở bàn ăn. Bạn cũng có thể dẫn trẻ đến khu thương mại khi mua sắm , nơi mà bạn cũng có thể cho trẻ tập làm quen những phép cư xử đó.

Tham gia vào ý kiến của trẻ

Bạn hãy luôn chú ý những cơ hội mà trẻ có thể học hỏi. Khi con chỉ ra những cách cư xử tồi của người khác, hãy hỏi con nghĩ lẽ ra người đó nên cư xử như thế nào. Bạn hãy thảo luận những tình huống khác nhau và để con bạn đưa ra đề nghị rằng bé sẽ xử sự như thế nào trong tình huống đó.

Hãy hỏi bé những từ nào bé có thể dùng để nghe lịch sự và thể hiện sự tôn trọng khi nói chuyện với người lớn như ba/mẹ, giáo viên, thành viên trong gia đình, hoặc một người lạ. Bạn có thể yêu cầu bé chia sẻ ý tưởng của mình với bạn, và sau đó khuyến khích bé áp dụng những ý tưởng đó càng sớm càng tốt. Nếu đạt được kết quả tốt, bạn nên yêu cầu bé báo cáo lại với bạn về những gì đã xảy ra.

Luyện tập tạo nên hoàn hảo

Chìa khóa để học bất cứ cái gì đó là sự lặp lại; vì vậy, luyện tập hằng ngày là việc rất quan trọng. Bạn hãy luôn nhắc bé cần phải nói “xin phép” và “cảm ơn”, hoặc thay phiên sắp xếp bàn ăn, hoặc là người đầu tiên bắt tay với người lớn.

Nếu con bạn quên nói những từ kỳ diệu đó, hãy thử cách này: Khi trẻ yêu cầu gì đó, bạn hãy cảm ơn trẻ và nói “Con có thể lặp lại được không?”, nhấn mạnh những từ đặc biệt đó. Con bạn sẽ nhận ra mình quên nói những từ kỳ diệu này. Nếu con bạn than phiền khi phải dọn bàn ăn, hãy đặt ra thời gian với trẻ để bé làm nhiệm vụ trong thời gian ngắn nhất (và đương nhiên là không được làm ẩu).

Nếu bé quên đưa tay ra khi gặp ai đó, bạn có thể nhẹ nhàng nắm tay bé đưa ra phía người đối diện và giúp bé bắt tay (nếu cần). Với sự kiên nhẫn, việc lặp lại như vậy sẽ rất hiệu quả, và con bạn sẽ sớm làm quen với những thói quen tốt này trong cuộc sống hằng ngày của bé.

Nguồn: Sưu tầm